Przeszłość
Biała Góra… Wzniesienie na zachód od Pragi, gdzie wydobywano biały kamień. Oprócz szlaku wiodącego do Pragi, nie było tam nic. Tędy podróżowali z zachodu ku bramie Strahovskiej kupcy, posłańcy i wojska. Przekraczając ją, przed oczyma podróżnych rozpościerał się widok na Pragę. W zimie śnieg zawsze spadał tu jako pierwszy i pozostawał najdłużej...
Defenestracja królewskich namiestników wywołała bunt. Czeskie stany odmawiają uznania rządów habsburskiego Ferdynanda II i w roku 1619 wybrali na króla księcia Palatynatu Fryderyka. W drodze do Pragi przez Białą Górę zatrzymuje się on w królewskiej willi Hvězda, gdzie zostaje przyjęty przez przedstawicieli stanów i mieszkańców Pragi. Jednak jego panowanie nie trwa długo...
Bitwa
8. 11. 1620
Po dwóch latach walki politycznej i militarnej, wczesnym popołudniem na białogórskiej równinie dochodzi do starcia wojsk stanowych z wojskami cesarskimi, wzmocnionymi przez armię dowodzoną przez księcia bawarskiego Maksymiliana. Bitwa ta, niewiele znacząca, bo o krótkim przebiegu i niewielkim zasięgu, miała jednak daleko idące konsekwencje dla przyszłego rozwoju Czech i Europy. W miesiącach następujących po bitwie, cała katolicka Europa świętowała zaskakujące zwycięstwo, podczas gdy jej protestancka część przezwyciężając przerażenie, zmobilizowała się i rozpoczęła straszną Wojnę trzydziestoletnią. Wojna o wielkich konsekwencjach finansowych i społecznych, której postrzeganie i interpretacja w następnych stuleciach zmieniała się w zależności od czasów, sytuacji społecznej lub tendencji politycznych.
Litetarura:
Olivier Chalin - Bílá Hora, Dušan Uhlíř - Černý den na Bílé Hoře, František Kafka - Bílá Hora a české dějiny
Starší literatura:
Josef Pekař - Postavy a problémy českých dějin, Zdeněk Wirth - Na Bílé Hoře, Bonifác Holub - Paměti farnosti u sv. Markéty v Břevnově a blízkého okolí
Kościół
W 1622 r. arcybiskup Jan Lohelius ogłosił zbiórkę na budowę sanktuarium, a w rocznicę bitwy w 1624 r. odbyła się pierwsza procesja z katedry św. Wita. Do kaplicy zbudowanej na Białej Górze ku czci Matki Bożej zaczęli pielgrzymować ludzie z okolicy. Jednak podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) kaplica została zniszczona przez szwedzkich żołnierzy i z czasem zamieniona została w ossuarium. Procesje były przekierowane do kościoła karmelitów na Małej Stranie, pod tym samym wezwaniem - Matki Boskiej Zwycięskiej (obecnie znany jako “Dzieciątko Jezus”). Zniszczoną kaplicę przejął bawarski kamieniarz Michael Hagen, który odbudował ją na własny koszt i został tam dożywotnie kościelnym. Wkrótce jednak przybył tam Christian Luna i bractwo białogórskie, które wobec kaplicy miało ambitniejsze plany. Dobudowano do niej prezbiterium, a 8 sierpnia 1706 r. kaplica została poświęcona Matce Bożej Zwycięskiej. Do ołtarza głównego w 1708 r., została namalowana kopia “cudownego” obrazu. Później dobudowano zakrystię z dzwonnicą oraz boczne kaplice, nadając kościołowi plan krzyża. W trakcie budowy pojawiły się komplikacje, dlatego na miejsce został wezwany znany architekt Jan Błażej Santini. W 1714 r. zburzono pierwotną kopułę i zbudowano nową, wyższą. Rękę genialnego budowniczego widać również w narożnych kaplicach. Malowidła centralnej kopuły wykonał znany malarz Kosmas Damian Asam. Galeria zdjęć
Literatura:
Jan Royt - Obraz a kult v Čechách 17. a 18. století, Mojmír Horyna - Stavebně historický průzkum, Štěpán Vácha - K původu a kultu milostného obrazu Panny Marie Vítězné ze Štěnovic.
Renowacja
Od czasu budowy barokowego miejsca pielgrzymkowego w latach 1704 - 1735 nie było żadnych poważniejszych zmian konstrukcyjnych. Miejsce pielgrzymkowe zostało całkowicie odnowione podczas ponownego otwarcia w 1811 r. Wtedy dodano brakujące dekoracje rzeźbiarskie i wyposażenie. W kolejnych latach miały miejsce konieczne naprawy, o których poświadczają dokumenty historyczne znalezione w 2017 r. w kuli pod krzyżem głównej kopuły kościoła. Kilka nieodpowiednich interwencji konserwatorskich z przełomu XIX i XX wieku nie przyczyniło się do zachowania murali w ich pierwotnej formie.
Po II wojnie światowej miejsce pielgrzymkowe, a zwłaszcza jego dachy, znajdowały się w stanie ruiny. Dzięki staraniom wieloletniego opiekuna duchowego, prof. Václavowa Bognera, dachy zostały wyremontowane, a w latach 70. i 80. przeprowadzono remont całego dziedzińca. Do zachowania zabytku w jego historycznej postaci w znacznym stopniu przyczynił się również prof. Mojmír Horyna.
W latach 2006-2013 dawny budynek parafialny i przyległe do niego budynki były przystosowane na potrzeby życia wspólnoty klasztornej - Opactwa Venio. W ogrodzie klasztornym powstał również nowy niski budynek, w którym zamieszkały mniszki. W latach 2015 - 2020 przeprowadzona została gruntowna renowacja kościoła i dziedzińca, w tym ogrodów przed wejściem.
W 2018 roku miejsce pielgrzymkowe na Białej Górze zostało uznane za Narodowy Pomnik Kultury. Galeria zdjęć